ستاد مرکزی اربعین|کمیته فرهنگی، آموزشی

banner-img banner-img-en
logo

 ادبیات و پژوهش


زیارتگاه تجلی‌گاه امر الوهی

چاپ
هر وجود یا هر مکان و زمانی که محمل و تجلی‌گاه امر الوهی، واقع شده باشد و یا بهره‌ای از ساحات و مراتب الوهی، قدسی و متعالی برده باشد و یا آنکه آن را واسطه فیض قدسی بیابیم

هر وجود یا هر مکان و زمانی که محمل و تجلی‌گاه امر الوهی، واقع شده باشد و یا بهره‌ای از ساحات و مراتب الوهی، قدسی و متعالی برده باشد و یا آنکه آن را واسطه فیض قدسی بیابیم، خود را در پیشگاه او زائر می‌یابیم و آنجا زیارتگاه خواهد بود. به تعبیر مارتین بویر:

 انسان‌ها «تو»ی ابدی خود را، نام‌های بی‌شماری خوانده‌اند و هنگامی که ایشان درباره آنچه به این طریق نام‌گذاری کرده بودند به ترانه‌سرایی پرداختند، هنوز منظور نظرشان «تو»ی شخصی بود. اساطیر اولین، اوراد حمد و ستایش بودند. آن‌گاه این اسامی به زبان «او» نفوذ کرد و انسان‌ها خود را مجبور یافتند که هرچه بیشتر و بیشتر درباره‌ی «تو»ی ابدی خود، به منزلة او، صحبت کنند، ولی تمامی اسامی خداوند مقدس است؛ زیرا این اسامی نه فقط برای صحبت کردن او ـ خداوند ـ مورد استفاده قرار گرفته، بلکه در صحبت کردن با خداوند نیز مورد استفاده بوده‌اند.[1]

از نگاه اشراقی و عرفانی، زیارتگاه‌ها مولود تلاقی امر زیبا و قدسی‌اند. امر الوهی و قدسی در کنار امر زیبا و هنر، دیانت و صناعت، معنویت و خلاقیت یا هنرمندانگی و قداست را می‌توان از ویژگی‌های بنیادین همه فرهنگ‌ها و سنت‌های آیینی با درجات متفاوت دانست. از منظر وحیانیِ اسلام، هر تجلّی الهی، تجلّی قدسی است و هر تجلّی قدسی، تجلّی به حسن است و تجلّی به حسن، تجلّی وجودی است و همة اسماي خداوند، اسماء‌الحسنایند.

امام خميني در اين باره مي­فرمايد:

آن چیزی که بشر می‌تواند به آن دسترسی پیدا کند اسماءالله است، که این اسماءالله مراتبی دارد، بعضی از مراتبش را ما هم می‌توانیم بفهمیم، و بعضی از مراتبش را اولیای خدا و پیغمبر اکرم و کسانی که معلم به تعلیم او هستند می‌توانند ادراک کنند. همه عالم اسم‌الله‌اند، تمام عالم، چون اسم نشانه است، همه موجوداتی که در عالم هستند نشانه ذات مقدس حق تعالی هستند.[2]

هسته دین‌شناسی نیز امر قدسی را اساس مشترک همة ادیان می‌داند.[3] به­رغم خصلت سیّال و بی‌مرز امر زیبا، امر قدسی از تجربه‌ای به­مراتب بنیادی­تر و تأثیرگذارتر در تاریخ و فرهنگ‌ برخوردار بوده است. تصادفی نیست که در خلال قرن یازدهم میلادی راهبان برخی دیرها، جوانان مسیحی را برای لشکرکشی و جنگ‌های صلیبی علیه مسلمانان به انگیزه فتح اماکن مقدس تشویق می‌کردند.[4]

این امر نشانگر نقش و اهمیت اماکن مقدس در شکل­گيري فرهنگ‌ها و تمدن‌ها و هویت دینی و ملی است. متأسفانه در دوره جدید با قداست­زدایی و به حاشیه راندن امر الوهی و قدسی از کانون فرهنگ و زندگی، میراث زیارت و آداب و ادب زائران را هم از مدار زندگی انسان‌ها بیرون رانده­اند. دین اسلام، خصوصاً مذهب شیعه، با توجه به میراث گرانسنگی که از ائمه: در دست دارد، سنت و میراث زیارت و زائری را بیش از ادیان و مذاهب دیگر در کانون فرهنگ و زندگی خود حفظ کرده است؛ هرچند آسیب‌هایی از روی عمد یا نقصان درک، در برخی دوره‌ها با رویکرد و نگاه قداست­زدایی توریسمی، این فرهنگ را مورد تهدید قرار داده و زیارت و زیارتگاه‌ها را با نگاه تجاری و سوداگری به عرصه توریستی، هرچند با ظاهر و ادبیاتی عامه‌پسند «توریسم فرهنگی» و «گردشگري مذهبي» بدل ساختند، اما هوشمندی متولیان دینی و فرهنگی و نیز فرهنگ غنی از میراث ارزشمند خاندان وحی، همواره مانع جدی نفوذ این رهیافت سوداگرانه و سکولاریستی به عرصه زیارت خواهد بود.

 


1. مارتین بوير، من و تو، ترجمه ابوتراب سهراب و الهام عطاردی، ص 137‌.

2. امام خمینی، تفسیر سوره حمد، ص 98 .

3. ر.ک: رودلف اتو، مفهوم امر قدسی، ترجمة همایون همتی و میرچا الیاده؛ نيز ر.ک: مقدس و نامقدس، ترجمه نصراله زنگويی.

4. ر.ک: کرن آرمسترانگ، خداشناسی از ابراهیم تاکنون، ترجمه محسن سپهر.


دانلود فایل پیوست
منابع: .
ارسال کننده: مدیر پورتال
 عضویت در کانال آموزش و فرهنگ اربعین

چاپ

برچسب ها زیارتگاه تجلی‌گاه امر الوهی سایت الاربعین

مطالب مشابه


1
اربعین عطش‎‎های پرپر
کاروان خاطرات، بازگشته است از جایی که چهل روز گذشته است از ماتم‎های سرخ، از عطش‎های پرپر شده است
 1395/04/27
2
پژوهشی در اربعین حسینی(علیه السلام)
محسن رنجبر. حضور اهل بیت(علیهم السلام) در اولین اربعین شهادت امام حسین(علیه السلام) بر سر مزار آن حضرت در کربلا از مسائلی است که در قرون اخیر برخی محققان شیعه درباره آن تشکیک کرده اند. در مقابل، برخی دیگر از اندیشمندان، درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول شده اند. این نوشتار ابتدا به دلایل منکران اربعین اول پرداخته و در ادامه به پاسخ گویی آن ها می پردازد، سپس با استفاده از قراین و شواهد دیگر، دیدگاه موافقان اربعین اول را تأیید می کند.
 1395/04/27
3
تحقیقی در باره اربعین حسینی
مسئله اربعین سید الشهداء(علیه السلام) و این که آیا خاندان آن حضرت پس از رهایی از اسارت یزید قصد عزیمت به کربلا را داشته و نیز آیا توانسته اند در آن روز به زیارت آن مضجع شریف نایل آیند و مرقد مطهرش را زیارت کنند، از جمله مسائلی است که از دیرباز صاحب نظران در باره آن اختلاف نظر داشته و هریک با استشهاد به ادله تاریخی برای اثبات یا نفی آن تلاش کرده اند
 1395/04/27

نظرات


ارسال نظر


Arbaeentitr

 فعالیت ها و برنامه ها

 احادیث

 ادعیه و زیارات