ستاد مرکزی اربعین|کمیته فرهنگی، آموزشی

banner-img banner-img-en
logo

 ادبیات و پژوهش


مطاف دل‌ها (به مناسبت اربعين حسين)

چاپ
خود را به کربلاي فرداي عاشورا برده که ساحل فرات، دشتي پر از خون بود، و هنوز بر تربت پاک حسين (ع) و يارانش بقعه و بارگاهي برپا نشده بود و هنوز از شمشير يزيديان خون مي‌چکيد، و کسي نمي‌توانست نام حسين (ع) را به نيکي ببرد. او در آن فضا، کربلا را مخاطب قرار د اده آن را «مطاف دل‌ها» ناميده است

عباس محمود عقاد، نويسندة نامدار معاصر مصري، و نويسندة سلسله کتاب‌هاي «عبقريات» (= قهرمانان و شخصيت‌هاي اسطوره‌اي) که دربارة تعدادي از شخصيت‌هاي بزرگ اسلام تأليف کرده، در کتاب ارزشمند و ماندگار «ابوالشهداء، الحسين بن علي» (حسين بن علي، سرور شهيدان) بحثي دلکش دربارة گسترش شعاع جاذبه و محبوبيت حضرت سيدالشهداء(ع) در دل‌ها و جان‌ها در اقطار عالم دارد که به نظر رسيد آن را طليعة سخن ماه در اين شماره قرار دهيم. او به مناسبت بحث در مورد محل دفن سر مطهر امام حسين مي‌نويسد: هرچند محل دفن پيکر حسين مورد اتفاق مورخان است، اما محل دفن رأس شريف ايشان به شدت مورد اختلاف است و اقوال مختلفي در اين باره مطرح شده از قبيل اينکه: 1. سر مطهر، پس از مدتي، به کربيلا باز گردانده شد و با پيکر آن حضرت به خاک سپرده شد. 2. نزد عمرو بن سعيد بن عاص، والي يزيد در مدينه فرستاده شد، و او آن را در قبرستان بقيع، در کنار قبر مادرش فاطمة زهرا(س) دفن کرد. 3. پس از آنکه مدني، در شهرها گردانده شد، به عسقلان رسيد و حاکم آنجا آنرا در آن محل به خاک سپرد. و در همانجا باقي بود تا آنکه در جنگ‌هاي صليبي، فرنگي‌ها بر عسقلان مسلط شدند. در اين هنگام، صالح طلائع، وزير فاطميان در مصر، سي هزار درهم به فرنگي‌ها پردخت و سر مطهر را از آنان گرفت و آن را به قاهره منتقل کرد و در جايي که اکنون به اين نام (رأس الحسين) معروف است، دفن نمود. 4. سبط ابن جوري نوشته است: اين سر مطهر در مسجد شهر رقه در کنار فرات دفن شده است زيرا وقتي که آن را نزد يزيد بن معاويه بردند، گفت: آن را به تلافي سر عثمان، براي خاندان ابي معيط (بستگان اموي عثمان) مي‌فرستم. خاندان ابي معيط در آن زمان ساکن رقه بودند و آن را در يکي از خانه‌هاي خود دفن کردند بعدها اين خانه جزء مسجد جامع شد واکنون اين مسجد در کنار باروي شهر قرار دارد. بدين ترتيب نقاط يادشده بالغ بر شش محل است در شش شهر که عبارتند از: مدينه، کربلا، رقه، دمشق، عسقلان و قاهره که در واقع جزء قلمرو حجاز، عراق، شام، و بيت المقدس هستند. اين شهرها در واقع آن روز مرز ودروازة کشور اسلامي با جهان خارج به شمار مي‌رفتند. در تاريخ اختلافات زيادي هست که ما آن را اختلاف لفظي يا اختلاف ظاهري مي‌ناميم زيرا نتيجة اصلي همة اقوال يکي است. اختلاف دربارة محل دفن سر حسين(ع) نيز از اين قبيل است؛ زيرا اين رأس شريف در هر کجا که دفن شده باشد، در همه جا مورد تعظيم و تقديس است. حسين (ع) به برکت شهادت و در پرتو قهرماين و نيز به خاطر خاندان نبوي او، وجودي است که در قلب هر شخصي جاي دارد چه به قبر او نزديک باشد يا دور. اين وجود مقدس چه در قاهره باشد، چه در عسقلان، چه در دمشق، چه در رقه، چه در کربلا و چه در مدينه، فرقي نمي‌کند، او همه جا محبوب دلها است.[1] دشمنان امام حسين (ع) او را کشتند، و مي‌خواستند نام و نشان او نيز در جهان محو شود، اما نتوانستند نور خدا را خاموش کنند و روز به روز بر وسعت منطقة محبوبيت حسين(ع) و تعداد شيفتگان او افزوده شده و مي‌شود. شيفتگان عظمت سيدالشهداء محدود به شيعيان و حتي مسلمانان نيست، بلکه احرار و آزادي خواهان جهان و عاشقان انسانيت و فضيلت، از پيروان ساير اديان و مذاهب و مرام‌ها در سراسر جهان کم نيستند و اين معني بر اهل فضل و مطالعه پوشيده نيست. در اينجا مناسب است نمونه‌اي از شيفتگان حريت و آزادگي و عظمت امام حسين (ع) را از ميان روشنفکران معاصر مسيحي معرفي کنيم که طي اشعاري بس زيبا، عشق و ارادت خود را نثار سرور شهيدان کرده است. او «بولس سلامه» شاعر لبناني است. او در تفکرات شاعرانه، خود را به کربلاي فرداي عاشورا برده که ساحل فرات، دشتي پر از خون بود، و هنوز بر تربت پاک حسين (ع) و يارانش بقعه و بارگاهي برپا نشده بود و هنوز از شمشير يزيديان خون مي‌چکيد، و کسي نمي‌توانست نام حسين (ع) را به نيکي ببرد. او در آن فضا، کربلا را مخاطب قرار د اده آن را «مطاف دل‌ها» ناميده و چنين مي‌سرايد:

کربلا ستصبحين محجاً

وتصيرين کالهواء انتشاراً

ذکرک المضجع الأليم سيغدو

في البرايا مثل الضياء انتشاراً

فيکون الهدي لمن رام هدياً

وفخاراً لمن يروم الفخارا

فيجئ الأحرار في الکون بعدي

حيثما سرت يلثمون الغبار

و ينائون: «دولة الظلم حيدي»

قد نقلنا عن الحسين شعاراً

فليمت کل ظالم مستبد

فاذا لم يمت قتيلاً تواري

 : اي کربلا! تو به زودي مطاف دل‌ها خواهي شد و نام و آوازة تو، همچون هوا، همه جا منتشر خواهد گشت.

ياد و خاطره پرسوز و دردناک تو، همه جا همچون نور فراگير خواهد شد.

کربلا ياد و پيام تو رهنماي هدايت جويان و فخر افتخارطلبان خواهد گرديد.

آزادگان جهان که بعد از من خواهند آمد، به گرد و خاک تو در هرجا که باشد بوسه خواهند زد!

و فرياد خواهند زد که ما اين شعار را از حسين داريم که: «اي دولت ستمگر! گم شو!»

مرگ باد بر هر ظالم مستبد، و اگر چنين ظالمي کشته نشود بايد بميرد و زير خاک رود!

آري ياد و نام و خاطرة پرجاذبة حسين(ع) همه جا در دل‌ها جاي دارد و اگر خفاشان و «شب پره»گاني در گوشه و کنار بوده و هستند و نمي‌توانند «نور آفتاب» را ببينند و در عاشورا و پس از عاشورا شادي کردند و اين روز را عيد گرفتند، هرگز از «قدر آفتاب» نمي‌کاهند و فقط «عرض» خود را مي‌برند!

قال علي بن الحسين(ع): «ثلاثٌ منجياتٌ للمؤمن: کفّ لسانه عن الناس و اغتيابهم، و إشغاله نفسه بما ينفعه لآخرته و دنياه و طول البکاء علي خطيئته».[2]

امام سجاد(ع) فرمود: «سه چيز مايه نجات مؤمن است: دم بستن از مردم و بد گفتن به آنها، واداشتن خود بدانچه به آخرت و دنيايش سود دهد، و زياد (طولاني) گريستن بر گناهش».

 

منابع

  1. ابوالشهداء الامام الحسين (ع)، عباس محمود عقاد، قم، شريف الرضي، 1372.

تحف العقول عن ال الرسول: حسن بن شعبه الحراني، به کوشش علي اکبر غفاري، قم، مؤسسه النشر الاسلامي، 1404ق.

 

[1] . ابوالشهداء، عباس محمود عقاد، صص 163 ـ 165.

[2] . تحف العقول، حسن بن شعبه الحرانی، ص 290.



منابع: درس هايي از مکتب اسلام، سال چهل و نهم، بهمن 1388، شماره 11- پژوهشگاه حج و زیارت
ارسال کننده: مدیر پورتال
 عضویت در کانال آموزش و فرهنگ اربعین

چاپ

برچسب ها اربعین، پیشوایی

مطالب مشابه


1
اربعین عطش‎‎های پرپر
کاروان خاطرات، بازگشته است از جایی که چهل روز گذشته است از ماتم‎های سرخ، از عطش‎های پرپر شده است
 1395/04/27
2
پژوهشی در اربعین حسینی(علیه السلام)
محسن رنجبر. حضور اهل بیت(علیهم السلام) در اولین اربعین شهادت امام حسین(علیه السلام) بر سر مزار آن حضرت در کربلا از مسائلی است که در قرون اخیر برخی محققان شیعه درباره آن تشکیک کرده اند. در مقابل، برخی دیگر از اندیشمندان، درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول شده اند. این نوشتار ابتدا به دلایل منکران اربعین اول پرداخته و در ادامه به پاسخ گویی آن ها می پردازد، سپس با استفاده از قراین و شواهد دیگر، دیدگاه موافقان اربعین اول را تأیید می کند.
 1395/04/27
3
تحقیقی در باره اربعین حسینی
مسئله اربعین سید الشهداء(علیه السلام) و این که آیا خاندان آن حضرت پس از رهایی از اسارت یزید قصد عزیمت به کربلا را داشته و نیز آیا توانسته اند در آن روز به زیارت آن مضجع شریف نایل آیند و مرقد مطهرش را زیارت کنند، از جمله مسائلی است که از دیرباز صاحب نظران در باره آن اختلاف نظر داشته و هریک با استشهاد به ادله تاریخی برای اثبات یا نفی آن تلاش کرده اند
 1395/04/27

نظرات


ارسال نظر


Arbaeentitr

 فعالیت ها و برنامه ها

 احادیث

 ادعیه و زیارات