ستاد مرکزی اربعین|کمیته فرهنگی، آموزشی

banner-img banner-img-en
logo

 ادبیات و پژوهش


ثواب زیارت ائمه اطهار (علیهم السلام)

چاپ
اهل بیت عصمت و طهارت به عنوان بندگان مقرب خداوند و واسطه‌های فیض الهی ازجایگاه خاصی در عالم خلقت برخوردار می‌باشند. خداوند متعال از مسلمانان خواسته آن‌ها را دوست بدارند و با تقرب به ایشان، به خداوند نزدیک شوند. یکی از راه‌های ابراز محبت و تقرب به اهل بیت (ع)، زیارت آن بزرگواران است که در روایات رسیده از معصومین (ع) بسیار مورد سفارش قرار گرفته است.

ثواب زیارت ائمه اطهار (علیهم السلام)

اهل بیت عصمت و طهارت به عنوان بندگان مقرب خداوند و واسطه‌های فیض الهی ازجایگاه خاصی در عالم خلقت برخوردار می‌باشند. خداوند متعال از مسلمانان خواسته آن‌ها را دوست بدارند و با تقرب به ایشان، به خداوند نزدیک شوند. یکی از راه‌های ابراز محبت و تقرب به اهل بیت (ع)، زیارت آن بزرگواران است که در روایات رسیده از معصومین (ع) بسیار مورد سفارش قرار گرفته است. در این نوشته به بررسی ثواب زیارت ائمه اطهار (ع) می‌پردازیم.

در رابطه با زیارت ائمه اطهار (علیهم السلام) بیان دو نکته ضروری به نظر می‌رسد:

نکته اول این‌که اهل بیت (ع) هر چند همه به جز امام زمان (عج) ظاهراً از دنیا رفته‌اند و حضور فیزیکی در این عالم ندارند، اما با توجه به گستردگی وجودی ایشان این توانمندی را از طرف خداوند برخوردارند که می‌توانند در این عالم تصرف کنند. ایشان، وضعیت بندگان را می‌بینند، از حال شیعیان خود خبر دارند، سلام زائران خود را می‌شنوند و به آنان پاسخ می‌دهند. از این‌رو، زیارت مرقد مطهر آنان تفاوتی با زیارت آنان در زمان حیات ظاهری ندارد. امام صادق عليه السلام فرموده است:

«مَنْ زارَنا فى‏ مَماتِنا فَكانّما زارَنا فى حياتنا»[1] کسی که ما را در زمان مرگ ما زیارت کند مانند آن است که ما را در زمان حیاتمان زیارت کرده باشد.

نکته دوم این که اهل بیت (ع) همگی از نور واحدند و از طینت واحد آفریده شده‌اند. سرور و بزرگ اهل بیت عصمت و طهارت (ع)، رسول خدا (ص) است که ارزش زیارت ایشان بیش از زیارت سایر معصومین (ع) است، و مطابق روایات متعدد، زیارت هر یک از ائمه اطهار (ع)، برابر با زیارت رسول خدا (ص) شمرده شده است.

زید شحام می‌گوید به امام صادق (ع) عرض کردم ثواب کسی که رسول خدا (ص) را زیارت کند چیست؟ فرمود: چنین کسی مانند آن است که خدا را بر بالای عرشش زیارت کرده است (یعنی زائر رسول خدا در روز قیامت اجر کسی را می‌گیرد که خداوند برای گرامی داشتنش، او را در آسمان بالا برده و به عرش خود ـ که فرشتگان خاص الهی آن را حمل می‌کنند ـ نزدیک کرده است)؛ گفتم: پس ثواب کسی که یکی از شما (ائمه اطهار) را زیارت کند چیست؟ فرمود: چنین کسی مانند آن است که پیامبر اکرم (ص) را زیارت کرده است.[2]

بدین ترتیب، هر چند درباره زیارت برخی از ائمه اطهار (ع) روایتی یافت نشد، با توجه به این روایات عام که همه ایشان را در بر می‌گیرد، می‌توان بر اجر و ثواب و نتایج عظیم زیارت هر یک از ائمه اطهار تأکید کرد.

نکته سوم این‌که، با وجود توصیه بسیار بر زیارت ائمه اطهار، در بین ایشان، بیش از همه بر زیارت سرور و سالار شهیدان، اباعبدالله الحسین (ع) تأکید شده است، و اجر و ثواب آن، و اثرات دنیوی و اخروی آن مورد توجه قرار گرفته است. شهادت امام حسین (ع) شور عظیمی در قلوب مؤمنین بر پا کرده که آرام و قرار را از آنان گرفته است. زیارت آن حضرت، روح شجاعت و جانبازی در راه اسلام را در دل‌ها زنده می‌کند و از این طریق، لرزه بر اندام ستمگران و دشمنان اهل بیت می‌اندازد، و لذا بیشتر مورد تأکید قرار گرفته است. از باب نمونه،

امام موسی کاظم (ع) می‌فرمایند: مَنْ زَارَ الْحُسَيْنَ ع عَارِفاً بِحَقِّهِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ.[3]

نکته چهارم این‌که در روایات رسیده از معصومین، آثار و ثواب‌های گوناگونی برای زیارت ائمه اطهار (ع) بیان گردیده است، آثاری از قبیل: آمرزش گناهان گذشته، آمرزش گناهان آینده، ورود به بهشت، بهره‌مندی از زیارت متقابل ائمه (ع)، برخورداری از شفاعت ائمه (ع) و وساطت ایشان در بخشش گناهان زائر، ... .

در ادامه به بیان برخی از روایات رسیده از معصومین (ع) در باره اجر و ثواب زیارت هر یک از ائمه اطهار (ع) می‌پردازیم.

ثواب زیارت رسول الله ص

امام صادق (ع) می‌فرمایند: قَالَ الْحُسَيْنُ ص لِرَسُولِ اللَّهِ ص مَا جَزَاءُ مَنْ زَارَكَ؟ فَقَالَ يَا بُنَيَّ مَنْ زَارَنِي حَيّاً أَوْ مَيِّتاً أَوْ زَارَ أَبَاكَ أَوْ زَارَ أَخَاكَ أَوْ زَارَكَ كَانَ حَقّاً عَلَيَّ أَنْ أَزُورَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى أُخَلِّصَهُ مِنْ ذُنُوبِهِ.[4] امام حسین (ع) به پیامبر (ص) فرمود: پاداش کسی که تو را زیارت کند چیست؟ پیامبر (ص) فرمود: فرزندم! کسی که مرا در حال حیات یا مرگ زیارت کند یا پدرت یا برادرت یا تو را زیارت کند، بر من سزاوار است که در روز قیامت او را زیارت کنم  تا او را از گناهانش خلاص گردانم.

ثواب زیارت امیر المومنین ع

ابو وهب بَصْری می‌گوید: وارد مدینه شدم و به نزد امام صادق (ع) رفتم، و عرض کردم : فدایت شوم، به نزد شما آمدم در حالی که قبر امیرالمؤمنین (ع) را زیارت نکردم، امام صادق (ع) فرمود: بِئْسَ مَا صَنَعْتَ لَوْ لَا أَنَّكَ مِنْ شِيعَتِنَا مَا نَظَرْتُ إِلَيْكَ أَ لَا تَزُورُ مَنْ يَزُورُهُ اللَّهُ تَعَالَى مَعَ الْمَلَائِكَةِ وَ يَزُورُهُ الْأَنْبِيَاءُ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ [وَ يَزُورُهُ الْمُؤْمِنُونَ‏]؛ کار بدی کردی، اگر از شیعیان ما نبودم به تو نگاه نمی‌کردم، آیا زیارت نمی‌کنی کسی را که خداوند به همراه فرشتگان، و نیز انبیاء الهی به همراه مؤمنین او را را زیارت می‌کند و مؤمنان او را زیارت می‌کنند؟! گفتم: فدایت شوم این را نمی‌دانستم، فرمود: فَاعْلَمْ أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع أَفْضَلُ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْأَئِمَّةِ كُلِّهِمْ وَ لَهُ ثَوَابُ أَعْمَالِهِمْ وَ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فُضِّلُوا؛[5] پس بدان همانا امیرالمؤمنین در نزد خداوند برتر از همه ائمه است و او ثواب اعمال آن‌ها را دارد و ائمه به قدر اعمالشان فضیلت یافته‌اند.

ثواب زیارت امام حسین ع

امام صادق (ع) فرمودند: مَا مِنْ أَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ يَتَمَنَّى أَنَّهُ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَيْنِ لِمَا يَرَى مِمَّا يُصْنَعُ بِزُوَّارِ الْحُسَيْنِ ع مِنْ كَرَامَتِهِمْ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى.[6] همه افراد در روز قیامت ـ به خاطر آن‌چه که از گرامی‌داشت خداوند نسبت به زائران امام حسین (ع) مشاهده می‌کنند ـ آرزو می‌کنند که [ای کاش] از زائران امام حسین (ع) بودند.

ابوبصیر می‌گوید امام باقر (ع) فرمودند: کسی که دوست دارد محل سکونت و جایگاه او بهشت باشد زیارت مظلوم را ترک نکند؛ گفتم: منظور شما از مظلوم کیست؟ فرمود: منظور من، امام حسین شهید کربلا است؛ کسی که از روی شوق و علاقه به او و محبت نسبت به رسول خدا و امیرالمؤمنین و فاطمه زهرا (صلوات الله علیهم) او را زیارت کند خداوند او را بر سر سفره‌های بهشت می‌نشاند تا به ایشان غذا بخورد و مردم در حال حساب‌رسی اعمالشان هستند.[7]

ثواب زیارت موسی بن جعفر ع

امام رضا (ع) فرمودند: مَنْ زَارَ قَبْرَ أَبِي بِبَغْدَادَ كَانَ كَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ ص وَ قَبْرَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَّا أَنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ وَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَضْلَهُمَا؛[8] کسی که قبر پدرم را در بغداد زیارت کند مانند کسی است که رسول خدا (ص) و قبر امیرالمؤمنین (ع) را زیارت کرده باشد الّا این‌که رسول خدا (ص) و امیرالمؤمنین (ع) فضیلت خاص خود را دارا می‌باشند.

امام رضا (ع) همچنین فرمودند: زِيَارَةُ قَبْرِ أَبِي مِثْلُ زِيَارَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ؛[9] امام رضا (ع) فرمودند: زیارت قبر پدرم، مانند زیارت قبر امام حسین (ع) است.

ثواب زیارت علی بن موسی الرضا ع

امام موسی کاظم درباره زیارت امام رضا (ع) فرمودند: مَنْ زَارَ ابْنِي هَذَا وَ أَوْمَأَ إِلَى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا ع فَلَهُ الْجَنَّةُ.[10] کسی که این پسرم را زیارت کند (و به امام رضا «ع» اشاره فرمودند)، پاداش او بهشت است.

همچنین امام جواد (ع) فرمودند:‏ مَنْ زَارَ قَبْرَ أَبِي بِطُوسَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ؛[11] کسی که قبر پدرم را در طوس زیارت کند،‌خداوند گناهان گذشته و آینده او را می‌آمرزد.

امام رضا (ع) فرمودند: مَا زَارَنِي أَحَدٌ مِنْ أَوْلِيَائِي عَارِفاً بِحَقِّي إِلَّا شُفِّعْتُ فِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.[12] کسی از دوستانم مرا با معرفت نسبت به حقم زیارت نمی‌کند مگر این‌که من در روز قیامت شفیع او می‌گردم.

 

 

[1] ( 1)- بحارالأنوار، ج 97 ص 124.( چاپ بيروت).

[2] الكافي (ط - الإسلامية) ؛ ج‏4 ؛ ص585

[3] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص138

[4] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص10

[5] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص38

[6] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص135

[7] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص142

[8] الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏4، ص: 583

[9] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص 300

[10] كامل الزيارات ؛ النص ؛ ص306

[11] الكافي (ط - الإسلامية) ؛ ج‏4 ؛ ص585

[12] من لا يحضره الفقيه ؛ ج‏2 ؛ ص583



منابع: کتاب:
ارسال کننده: مدیر پورتال
 عضویت در کانال آموزش و فرهنگ اربعین

چاپ

برچسب ها زیارت، ائمه اطهار،

مطالب مشابه


1
اربعین عطش‎‎های پرپر
کاروان خاطرات، بازگشته است از جایی که چهل روز گذشته است از ماتم‎های سرخ، از عطش‎های پرپر شده است
 1395/04/27
2
پژوهشی در اربعین حسینی(علیه السلام)
محسن رنجبر. حضور اهل بیت(علیهم السلام) در اولین اربعین شهادت امام حسین(علیه السلام) بر سر مزار آن حضرت در کربلا از مسائلی است که در قرون اخیر برخی محققان شیعه درباره آن تشکیک کرده اند. در مقابل، برخی دیگر از اندیشمندان، درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول شده اند. این نوشتار ابتدا به دلایل منکران اربعین اول پرداخته و در ادامه به پاسخ گویی آن ها می پردازد، سپس با استفاده از قراین و شواهد دیگر، دیدگاه موافقان اربعین اول را تأیید می کند.
 1395/04/27
3
تحقیقی در باره اربعین حسینی
مسئله اربعین سید الشهداء(علیه السلام) و این که آیا خاندان آن حضرت پس از رهایی از اسارت یزید قصد عزیمت به کربلا را داشته و نیز آیا توانسته اند در آن روز به زیارت آن مضجع شریف نایل آیند و مرقد مطهرش را زیارت کنند، از جمله مسائلی است که از دیرباز صاحب نظران در باره آن اختلاف نظر داشته و هریک با استشهاد به ادله تاریخی برای اثبات یا نفی آن تلاش کرده اند
 1395/04/27

نظرات


ارسال نظر


Arbaeentitr

 فعالیت ها و برنامه ها

 احادیث

 ادعیه و زیارات