ستاد مرکزی اربعین|کمیته فرهنگی، آموزشی

banner-img banner-img-en
logo

 ادبیات و پژوهش


هدف عالی قيام امام حسين علیه السلام از زبان خود امام علیه السلام

چاپ
قيام مقدس و پرشكوه امام حسين علیه السلام ريشه در انحراف‌هاى بنيادى و اساسى در جامعه اسلامى داشت. اين انحراف‌ها زائيده انحراف حكومت اسلامى از مسير اصلى خودبه دست سلسله سفيانى و حزب ضد اسلامى اموى. به گواهى اسناد تاريخى، سران اين حزب هيچ اعتقادى به اسلام و اصول آن نداشتند.

ف، رضائي بيرجندي

قيام مقدس و پرشكوه امام حسين علیه السلام ريشه در انحراف‌هاى بنيادى و اساسى در جامعه اسلامى داشت. اين انحراف‌ها زائيده انحراف حكومت اسلامى از مسير اصلى خودبه دست سلسله سفيانى و حزب ضد اسلامى اموى. به گواهى اسناد تاريخى، سران اين حزب هيچ اعتقادى به اسلام و اصول آن نداشتند.[1] و ظهور اسلام و به قدرت رسيدن پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله را، جلوه‌اى از پيروزى تيره بنى‌هاشم بر تيره بنى‌اميه، در جريان كشمكش قبيلگى در درون طايفه بزرگ قريش مى دانستند.[2] و با يك حركت خزنده، به تدريج در پوشش اسلام به مناصب كليدى دست يافتند و سرانجام از سال چهلم هجرى، حكومت اسلامى و سرنوشت و مقدرات امت اسلامى به دست اين حزب افتاد و پس از بيست سال حكومت معاويه، و به دنبال مرگ وى، پسرش يزيد به قدرت رسيد كه اوج انحراف بنيادى، و جلوه اى آشكار از ظهور «جاهليت نو» در پوشش ظاهرى اسلام بود.[3] امام حسين علیه السلام نمى‌توانست در برابر چنين فاجعه‌اى سكوت كند و احساس وظيفه مى‌كرد كه در برابر اين وضع، اعتراض و مخالفت كند. سخنان، نامه‌ها و ساير اسنادى كه از امام حسين علیه السلام به دست ما رسيده، به روشنى گوياى اين مطلب است. اين اسناد بيانگر آن است كه از نظر امام، پيشوا و رهبر مسلمانان شرائط و ويژگى‌هايى دارد كه امويان فاقد آنها بودند و اساس انحراف‌ها و گمراهي‌ها اين بود كه عناصر فاسد و غير لايق، تكيه بر مسند خلافت اسلامى و جايگاه والاى پيامبر
زده بودند و حاكميت و زمامدارى آنها، آثار و نتائج بسيار تلخ و ويرانگرى به دنبال آورده بود.

چند نمونه از تاءكيدهاى امام در اين باره يادآورى مى شود:

ويژگى‌هاى پيشواى مسلمانان

1. در نخستين روزهايى كه امام حسين علیه السلام در مدينه، براى بيعت جهت يزيد، در فشار بود، در پاسخ وليد كه پيشنهاد بيعت با يزيد را مطرح كرد، فرمود:

اينك كه مسلمانان به فرمانروايى مانند يزيد گرفتار شده اند، بايد فاتحه اسلام را خواند.[4]

2. امام ضمن پاسخ نامه‌هاى كوفيان، نوشت:

... امام و پيشواى مسلمانان كسى است كه به كتاب خدا عمل نموده راه قسط و عدل را در پيش گيرد و از حق پيروى كرده با تمام وجود خويش مطيع فرمان خدا باشد.[5]

3. امام حسين علیه السلام هنگام عزيمت به سوى عراق در منزلى بنام «بيضه» خطاب به «حر» خطبه اى ايراد كرد و طى آن انگيزه قيام خود را چنين شرح داد:

مردم! پيامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر مسلمانى با حكومت ستمگرى مواجه گردد كه حرام خدا را حلال شمرده و پيمان الهى را درهم مى شكند، با سنت و قانون پيامبر از در مخالفت درآمده در ميان بندگان خدا راه گناه و معصيت و تجاوزگرى و دشمنى در پيش مى گيرد، ولى او در مقابل چنين حكومتى، با عمل و يا با گفتار اظهار مخالفت نكند، برخداوند است كه آن فرد (ساكت) را به كيفر همان ستمگر (آتش جهنم) محكوم سازد.

مردم! آگاه باشيد اينان (بنى اميه) اطاعت خدا را ترك و پيروى از شيطان را بر خود فرض نموده‌اند، فساد را ترويج و حدود الهى را تعطيل نموده فى را (كه مخصوص به خاندان پيامبر است) به خود اختصاص داده‌اند و من به هدايت و رهبرى جامعه مسلمانان و قيام بر ضد اين همه فساد و مفسدين كه دين جدم را تغيير داده‌اند، از ديگران شايسته ترم...[6]

حاكميت بنى‌اميه كه امام در اين سخنان به گوشه‌هايى از آثار سوء آن اشاره نموده، در شوون مختلف جامعه اسلامى اثر گذاشته و فساد و آلودگى و گمراهى را گسترده و عمومى ساخته بود. امام حسين علیه السلام در موارد متعددى انگشت روى اين عواقب سوء گذاشته و به مردم هشدار داده است كه به چند نمونه آن اشاره مى شود:

محو سنت‌ها و رواج بدعت‌ها

آن حضرت پس از ورود به مكه، نامه اى به سران قبائل بصره فرستاد و طى آن چنين نوشت:

... اينك پيك خود را با اين نامه به سوى شما مى‌فرستم، شما را به كتاب خدا و سنت پيامبر دعوت مى‌كنم، زيرا در شرايطى قرار گرفته‌ايم كه سنت پيامبر به كلى از بين رفته و بدعت‌ها زنده شده است، اگر سخن مرا بشنويد، شما را به راه راست هدايت خواهم كرد... .[7]

ديگر به حق عمل نمى‌شود

حسين بن على علیه السلام در راه عراق در منزلى به نام «ذى حسم» در ميان ياران خود به‌پا‌خاست و خطبه‌اى بدين شرح ايراد نمود:

پيشامدها همين است كه مى‌بينيد، جدا اوضاع زمان دگرگون شده زشتي‌ها آشكار و نيكي‌ها و فضيلت‌ها از محيط ما رخت بربسته است و از فضيلت‌ها جز اندكى مانند قطرات ته‌مانده ظرف آب باقى نمانده است. مردم در زندگى پست و ذلت‌بارى به سر مى‌‌برند و صحنه زندگى، همچون چراگاهى سنگلاخ، و كم علف، به جايگاه سخت و دشوارى تبديل شده است.

آيا نمى‌بينيد كه ديگر به حق عمل نمى‌شود، و از باطل خوددارى نمى شود؟! در چنين وضعى جا دارد كه شخص با ايمان (از جان خود گذشته) مشتاق ديدار پروردگار باشد. در چنين محيط ذلت‌بار و آلوده‌اى، مرگ را جز سعادت و زندگى با ستمگران را جز رنج و آزردگى و ملال نمى‌دانم... .[8]

مسخ هويت دينى مردم

حاكميت زمامداران اموى و اجراى سياست‌هاى ضد اسلامى توسط آنان، هويت دينى مردم را مسخ كرده ارزش‌هاى معنوى را در جامعه از بين برده بود. امام در دنباله سخنان خود در منزل «ذى حسم» فرمود:

... مردم بندگان دنيايند، دين به صورت ظاهرى و در حد حرف و سخن در زبانشان مطرح مى‌شود، تا زمانى كه معاش و زندگى ماديشان رونق دارد، در اطراف دين گرد مى‌آيند، اما زمانى كه با بلا و گرفتارى آزمايش شوند، دينداران در اقليت هستند.

پيام جاويد قيام امام حسين علیه السلام

پيام قيام با شكوه سيدالشهداء علیه السلام منحصر به آن زمان نيست، بلكه اين پيام پيامى جاويد و ابدى است و فراتر از محدوده زمان و مكان است، هرجا و در هر جامعه‌اى كه به حق عمل نشود، و از باطل خوددارى نشود، بدعت‌ها زنده، و سنت‌ها نابود شود، هرجا كه احكام خدا تغيير و تحريف يابد و حاكمان و زمامداران با زور و ستمگرى با مردم رفتار كنند، در هر جامعه‌اى كه ويژگى‌هاى جاهليت را داشته باشد آن جامعه، جامعه‌اى يزيدى بوده، و مبارزه و مخالفت با مفاسد و آلودگى‌ها و آمران و عاملان آنها، كارى حسينى خواهد بود.

 

 

[1]. سيد عليخان مدنى، الدرجات الرفيعه، ص 243، ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغه، ج8، ص 257 - مسعودى، مروج الذهب، ج3، ص 454 ضمن شرح حال ماءمون عباسى.

[2]. ابن ابى الحديد، همان كتاب، ج9، ص 53 (خطبه 139) و نيز ج2، ص 44 - 45 - ابن عبدالبر، الاستيعاب فى معرفه الاصحاب (در حاشيه الاصابه) ج4، ص 87.

اين حركت از اواخر خلافت خليفه دوم آغاز گرديد كه معاويه از طرف وى به حكمرانى شام منصوب شد و مدت پنج سال در اين سمت باقى بود و در تمام مدت خلافت عثمان نيز (12 سال) در اين منصب ابقا گرديد و از همان سالها روياى خلافت آينده خود را مى ديد و پايه‌هاى آن را مى ريخت و در اواخر خلافت عثمان، در واقع وى در مدينه خليفه تشريفاتى بود و تصميم گيرنده اصلى، حاكم مقتدر شام بود.

[3]. نگاه كنيد به: امام حسين علیه السلام و جاهليت نو، جواد سليمانى، قم، انتشارات يمين.

[4]. سيد بن طاووس، اللهوف فى قتلى الطفوف، ص 11.

[5]. طبرى، تاريخ الامم والملوك، ج6، ص 196 - شيخ مفيد، الارشاد، ص 204.

[6]. طبرى، همان كتاب، ص 229 - ابن اثير، الكامل فى التاريخ، ج4، ص 48.

[7]. طبرى، همان كتاب، ص 200.

[8]. حسن بن على بن شعبه، تحف العقول، ص 245 - طبرى، همان كتاب، ص 239.



منابع: ره توشه محرم
ارسال کننده: مدیر پورتال
 عضویت در کانال آموزش و فرهنگ اربعین

چاپ

برچسب ها امام حسین، عاشورا

مطالب مشابه


1
اربعین عطش‎‎های پرپر
کاروان خاطرات، بازگشته است از جایی که چهل روز گذشته است از ماتم‎های سرخ، از عطش‎های پرپر شده است
 1395/04/27
2
پژوهشی در اربعین حسینی(علیه السلام)
محسن رنجبر. حضور اهل بیت(علیهم السلام) در اولین اربعین شهادت امام حسین(علیه السلام) بر سر مزار آن حضرت در کربلا از مسائلی است که در قرون اخیر برخی محققان شیعه درباره آن تشکیک کرده اند. در مقابل، برخی دیگر از اندیشمندان، درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول شده اند. این نوشتار ابتدا به دلایل منکران اربعین اول پرداخته و در ادامه به پاسخ گویی آن ها می پردازد، سپس با استفاده از قراین و شواهد دیگر، دیدگاه موافقان اربعین اول را تأیید می کند.
 1395/04/27
3
تحقیقی در باره اربعین حسینی
مسئله اربعین سید الشهداء(علیه السلام) و این که آیا خاندان آن حضرت پس از رهایی از اسارت یزید قصد عزیمت به کربلا را داشته و نیز آیا توانسته اند در آن روز به زیارت آن مضجع شریف نایل آیند و مرقد مطهرش را زیارت کنند، از جمله مسائلی است که از دیرباز صاحب نظران در باره آن اختلاف نظر داشته و هریک با استشهاد به ادله تاریخی برای اثبات یا نفی آن تلاش کرده اند
 1395/04/27

نظرات


ارسال نظر


Arbaeentitr

 فعالیت ها و برنامه ها

 احادیث

 ادعیه و زیارات