logo
  • تاریخ انتشار:‌ 2018/04/19 - 04:42 ب.ظ
  • بازدید:‌ 216
  • چاپ
«نشست مطالعات اربعين» در دانشگاه علامه برگزار می‌شود

«نشست مطالعات اربعین» در دانشگاه علامه برگزار می‌شود

دكتر غلامرضا ذكیانی، رئیس دانشكده الهیات دانشگاه علامه گفت: رویكرد این نشست از همایش گذشته متفاوت خواهد بود. ما در این نشست به این مسئله می‌پردازیم كه تاكنون در زمینه مطالعات پدیده اربعین چه اقداماتی شده است و سعی داریم با یک جمع‌بندی به استقبال همایش سوم «بررسی ابعاد پیاده‌روی اربعین» برویم.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی الاربعین، ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی پیاده‌روی بزرگ اربعین حسینی كه چندسالی است به یكی از مهمترین مناسك مذهبی جهان مبدل شده است، آن‌قدر وسیع است كه پژوهشگران عرصه‌های مختلف را به تكاپو واداشته است. مهمترین رویداد علمی در این زمینه برگزاری همایش‌های بین‌المللی تبیین ابعاد علمی اربعین است. تاكنون دو همایش از این دست برگزار شده است كه همایش دوم به همت دانشگاه علامه طباطبائی و با همكاری دانشگاه كربلای عراق سال گذشته در كربلای معلا برگزار شد.

همایشی كه این بار همین‌جا نقطه نگذاشت و هنوز هم به كار خود ادامه می‌دهد. در همین‌راستا سومین همایش بین‌المللی تبیین ابعاد علمی اربعین در راه است. همایشی كه نیازمند جمع‌بندی همایش گذشته و آغاز مسیری نو در تحقیقات پیش روی محققان باانگیزه است. محققانی كه بسیاری از آنها عضو هیئت علمی دانشگاه‌های مختلف از جمله دانشگاه علامه طباطبائی تهران هستند.

به این ترتیب اولین نشست سال جدید برای پیشوازی همایش سوم از این دست، «نشست مطالعات اربعین» است كه با حضور استادان و صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف علوم انسانی چهارشنبه، ۲۹ فروردین ماه به مدت یك روز در دانشكده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار می‌شود.

مسئولیت برگزاری این نشست از سوی دبیرخانه همایش پیاده روی اربعین و با هدف بررسی ابعاد گردهمایی بزرگ شیعیان در ایام اربعین حسینی و نیز اثرات آن در ابعاد مختلف زندگی به دانشگاه علامه طباطبائی سپرده شده است.

در این رابطه، دكتر غلامرضا ذكیانی، رئیس دانشكده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی در گفت‌وگو با خبرنگار عطنا به ارائه جزئیات نشست آتی و ضرورت برگزاری چنین همایشی پرداخت و گفت: اگر به كمی قبل‌تر مراجعه كنیم. موضوع از چند سال پیش شروع شد. از هنگامی كه راهپیمایی‌های عظیم در سطح عموم مردم در عراق ظهور كرد.

اما كلید اینكه این حركت عظیم و در نوع خود بی‌نظیر در سطح دانشگاه و در سطح اعضای هیئت علمی مورد بررسی قرار گیرد، سال گذشته و به همت دانشگاه علامه طباطبائی روشن شد كه خوشبختانه استقبال و بازخورد خوبی پیدا كرد. طوری‌كه در كمتر از یك‌ماه ما مقالات زیادی از نقاط مختلف در ایران و عراق دریافت كردیم.

وی ادامه داد: در آن همایش بیش از ۸۶ مقاله پذیرش و چكیده مقالات به سه زبان فارسی، انگلیس و عربی چاپ شد كه در نوع خود بی‌سابقه بود. با خود گفتیم وقتی چنین نعمتی از جانب امام حسین(ع) به ما عنایت شده است چرا كم‌كاری كنیم لذا در جهت ادامه چنین همایش‌هایی برآییم.

ذكیانی با بیان اینكه اكثر شركت‌كنندگان در نشست پیش رو در همایش قبلی در كربلای معلا هم حضور داشتند، افزود: اما رویكرد این نشست از همایش گذشته متفاوت خواهد بود. ما در این نشست به این مسئله می‌پردازیم كه تاكنون چه اقداماتی شده و سعی داریم با یك جمع‌بندی به استقبال همایش سوم «بررسی ابعاد پیاده‌روی اربعین» برویم.

وی فلسفه «نشست مطالعات اربعین» را آسیب‌شناسی كارهای علمی كه در موضوع راهپیمایی اربعین تاكنون انجام شده است، دانست و گفت: البته همایش اول از این دست را ستاد اربعین برگزار كرد كه گویا كمی نامرتب و با همان افراد در دسترس برگزار شد و از آن نظم و ترتیبی كه معمولا همایش علمی-دانشگاهی دارد برخوردار نبود. از این رو این ستاد برای همایش دوم در صدد اعطای این ماموریت به دانشگاه‌ها برآمد.

رئیس دانشكده الهیات و معارف اسلامی با تاكید بر اینكه دانشگاه علامه طباطبائی در زمینه علوم انسانی گل سرسبد تلقی می‌شود، ادامه داد: خوشبختانه همایش دوم به خوبی برگزار شد. ۴۴ مقاله از ایران و ۴۲ مقاله از عراق پذیرفته شد كه در حال داوری نهایی برای انتشار به صورت علمی-پژوهشی هستند.

دومین «همایش بین‌المللی تبیین ابعاد علمی اربعین» تجربه گران‌بهایی بود
اما بارها در همایش‌های علمی دیده شده است كه مقالات صرفا نگاه تاریخی داشته‌اند و كمتر پژوهشگران به سراغ مردم‌نگاری، حضور در صحنه و مشاهده میدانی، اثرسنجی و تحقیقات پیمایشی برآمده‌اند. سوال این است كه با توجه به اهمیت مسئله نزد پژوهشگران در مقالات مورد بررسی چقدر از روش‌های تحقیق دانشگاهی در سطح میدانی و عملیاتی استفاده شده است؟ یا اینكه باز هم مسیر بسیاری از مقالات به سمت حدس و گمانه و استفاده از منابع دست دوم رفته است؟

ذكیانی این سوال را سوال خوبی دانست و در پاسخ گفت: من خواهش می‌كنم در ماه‌های آینده نیز همین سوال درباره همایش‌ پیاه‌روی اربعین پرسیده شود؛ اما در همایش دوم دقیقا این اتفاق افتاد. ما در عرض دو هفته چكیده‌های تفصیلی ارائه‌دهنگان را دریافت كردیم و در كمتر از ۱۰ روز مقالات را به دو زبان ترجمه كردیم و در كمتر از دو روز هم انتشارات دانشگاه این چكیده مقالات را برای ما به چاپ رساند، طوری كه در فرودگاه كتب چكیده مقالات به دست ما رسید، از این حیث سرعت عمل و دقت نظر شایسته‌ای داشتیم و این ما را یاری كرد. با این حال ممكن بود به كار پیمایشی نرسیم اما اتفاقا در یك ماه به طور فشرده كاری عظیم انجام دادیم.

وی در این‌باره ادامه داد: در كربلا، حتی هیئت رئیسه دانشگاه عراقی از این سرعت و دقت عمل ما در ترجمه حتی آثار دریافتی از عراق متعجب شده بودند.

ذكیانی تصریح كرد: تاكید خود رئیس دانشگاه علامه طباطبائی هم بر توجه بیشتر به رویكرد پیمایشی در تحقیقات انجام شده بود كه قرار شد این مسئولیت به دانشكده علوم اجتماعی این دانشگاه سپرده شود تا با رویكردهای تحقیقی عمیق‌تر در كنار رویكردهای تاریخی و … ورود پیدا كنند.

وی افزود: این تاكید به قدری بود كه دانشكده علوم اجتماعی برای راهپیمایی بزرگ اربعین سال گذشته یك تیم تحقیقاتی فرستاد كه به صورت پیمایشی از زائران مصاحبه گرفته شود كه جمع‌بندی و گزارش اولیه این سفر علمی در نشست پیش رو ارائه و مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت و به طور تفصیلی در مجموعه مقالات ما چاپ خواهد شد.

حال باید دید در «نشست مطالعات اربعین» چه مطالبی مطرح می‌شود. نشستی كه در آن، دكتر غلامرضا ذكیانی، دكتر محمد حسن زورق، دكتر محمد تقی كرمی قهی، دكتر علی انتظاری، دكتر علی كربلائی پازوكی، دكتر حسین اسكندری، دكتر محمود تقی زاده، دكتر علیرضا امید بخش و دكتر استاجی و دكتر كشگر به ارائه دیدگاه‌های خود خواهند پرداخت.

گفتنی است عنوان‌ها و محورهای سخنرانی استادان و صاحبنظران شركت‌كننده در این نشست به این شرح است: بررسی و تحلیل از امام حسین(ع) تا فرهنگ حسینی، اربعین در حوزه رسانه، گفتمان‌ها و بازنمائی‌های زیارت اربعین، گونه‌شناسی معانی و انگیزه زائران، نگرش به راهپیمائی زیارت اربعین در میان گروه‌های زائران، مطالعات اربعین در حوزه الهیات، مطالعات اربعین در غرب، مطالعات اربعین در حوزه روان‌شناسی، مطالعات اربعین در حوزه تربیت بدنی، مطالعات اربعین در حوزه مدیریت، مطالعات انتقادی در حوزه اربعین.